آیت‌الله علي خامنه‌ای د مقاومت او مبارزې یوه اوږده کیسه

د معاصر ایران په سیاسي او مذهبي تاریخ کې د آیت‌الله علي خامنه‌ای نوم له هغو څېرو څخه شمېرل کېږي چې د څو لسیزو لپاره یې د خپل هېواد په سیاست، فکر او سیمه‌ییزو اړیکو ژور اغېز پرېښود. د هغه ژوند یوازې د یوه دیني عالم کیسه نه وه؛ بلکې د مبارزې، انقلاب، زندانونو، جګړو او اوږدې رهبرۍ یوه اوږده او پېچلې کیسه وه.⸻د ماشومتوب او زده کړو کلونهآیت‌الله علي خامنه‌ای د ۱۹۳۹م کال د اپرېل په ۱۹مه نېټه د مشهد په ښار کې وزېږېد. هغه په یوه دیني او ساده کورنۍ کې ستر شو. پلار یې یو پېژندل شوی دیني عالم و، چې د خپل زوی د علمي روزنې لپاره یې ځانګړې پاملرنه کوله.خامنه‌ای خپلې لومړنۍ دیني زده کړې په مشهد کې پیل کړې او وروسته د شیعه فقهې او اسلامي فلسفې د لوړو زده کړو لپاره قم ته ولاړ. هلته یې د اسلامي علومو ژور درسونه ولوستل او ورو ورو د دیني علماوو په حلقو کې وپېژندل شو.⸻د انقلاب د مبارزې لارېد شلمې پېړۍ په شپېتمه او اویا مه لسیزه کې، کله چې د محمدرضا شاه پهلوي حکومت پر ایران واکمن و، د سیاسي مخالفتونو څپې راپورته شوې. خامنه‌ای د هغه وخت د انقلابي مشر روح‌الله خمینی له افکارو اغېزمن شو او د شاه د حکومت پر ضد له اسلامي خوځښت سره یو ځای شو.د همدې فعالیتونو له امله هغه څو ځله ونیول شو، زندان ته واچول شو او تر سختو سیاسي فشارونو لاندې وساتل شو. خو دغو فشارونو د هغه د مبارزې اراده نوره هم پیاوړې کړه.⸻د انقلاب بریا او سیاسي مقامونهپه ۱۹۷۹م کال کې د اسلامي انقلاب له بریا وروسته، خامنه‌ای د نوي نظام له مهمو څېرو څخه شو. هغه په بېلابېلو مهمو سیاسي او مذهبي مقامونو کې دنده ترسره کړه.وروسته د ۱۹۸۱م څخه تر ۱۹۸۹م پورې د ایران د ولسمشر په توګه وټاکل شو. د هغه د ولسمشرۍ دوره د سیمه‌ییزو جګړو او سیاسي بدلونونو له سختو کلونو سره مل وه.⸻د ستر رهبرۍ دورهکله چې روح‌الله خمینی په ۱۹۸۹م کال کې وفات شو، د ایران د خبرګانو شورا آیت‌الله علي خامنه‌ای د اسلامي جمهوریت د ستر مشر په توګه وټاکه.د دې مقام له مخې هغه د هېواد تر ټولو لوړ سیاسي او مذهبي مشر شو. هغه د وسله‌والو ځواکونو اعلی قومندان هم و او د مهمو ملي پالیسیو وروستۍ پرېکړې یې تر نظارت لاندې ترسره کېدې.⸻نړیوال سیاست او دریځونهخامنه‌ای د نړیوال سیاست په ډګر کې څرګند او کلک دریځ درلود. هغه د امریکا متحده ایالات د بهرنۍ تګلارې سخت منتقد و او باور یې درلود چې ایران باید په سیاسي او اقتصادي لحاظ خپلواک پاتې شي.همدارنګه هغه د اسرائیل د دولت پر وړاندې سخت سیاسي مخالفت څرګند کړی و او د فلسطین د خلکو ملاتړ یې د اسلامي نړۍ یوه مهمه مسئله بلله.⸻د ژوند پاید راپورونو له مخې، آیت‌الله علي خامنه‌ای د ۲۰۲۶م کال د فبرورۍ په ۲۸مه نېټه د اسراییلو او د امریکا د ګډو هوايي بریدونو پر مهال ووژل شو. د هغه مرګ په سیمه او نړۍ کې پراخ سیاسي بحثونه راوپارول او د ایران په سیاسي تاریخ کې یې یو نوی فصل پرانیست.⸻پایلهآیت‌الله علي خامنه‌ای د دیني مدرسې له یو ځوان طالب العلم څخه د انقلاب تر مبارز، له ولسمشرۍ څخه تر ستر رهبرۍ پورې اوږد سفر وکړ.د هغه ژوند د مقاومت، سیاست او اوږدې رهبرۍ کیسه وه. که څه هم د هغه په اړه نظرونه بېلابېل دي، خو دا حقیقت څرګند دی چې نوم به یې د معاصر ایران په تاریخ کې د یوې اغېزمنې او بحث‌پارونکې څېرې په توګه پاتې شي.