د دې لویو سړیو ځای د جګړې ډګر و، نه ماڼۍ. هغوی د دښمن په لور ورتلل او د دې په تمه نه کېدل چې دښمن زموږ خاورې ته راشي. خو نن ورځ توره، ډال او آس پرېښودل شوي او د امت حال بدل شوی ! دا لیست د ۴۰ لویو مسلمانو نظامي قوماندانانو نومونه لري. دا نومونه د غوره والي په اساس نه، بلکې د مړینې د نېټې (تاریخي ترتیب) له مخې تنظیم شوي دي. دلته مو د هغو کسانو یادونه کړې چې په خپله د جګړې په ډګر کې جنګېدل، نه د هغو چې په ماڼیو کې ناست وو او لښکرې یې لېږلې. بې له شکه چې رسول الله ﷺ او خلفای راشدین (رضیاللهعنهم) تر هرې پرتله لوړ دي، نو ځکه یې نومونه په دې لیست کې نه دي راغلي. دا ۴۰ تنه د اسلام د تاریخ نامتو قوماندانان دي: ۱) ابو عبیده عامر بن جراح (رضیاللهعنه): د رسول الله ﷺ له زمانې څخه د عمر فاروق تر دورې پورې د ډېرو جګړو اتل. د هغه تر ټولو مهم رول په یرموک جګړه کې و؛ چېرته چې یې یوازې په ۳۶ زره مجاهدینو، د روم ۲۴۰ زره کسيز لښکر ته ماتې ورکړه او د شام د فتحې لاره یې پرانیستله. ۲) خالد بن ولید (رضیاللهعنه): د هغه د نظامي لاسته راوړنو لپاره کتابونه پکار دي. په ۴۱ لویو جګړو کې ګټونکی شو: ۱۲ جګړې د پیغمبر ﷺ په وخت کې، ۳ جګړې له مرتدینو سره، ۱۵ جګړې له فارسیانو سره، ۴ جګړې د عراق او شام ترمنځ، او ۷ جګړې له رومیانو سره. هغه ته په حقه «سیفالله المسلول» (د الله توره) ویل کېږي. ۳) عمرو بن عاص (رضیاللهعنه): د مصر فاتح او د شام د فتحې یو له لویو قوماندانانو څخه. د ارتداد په جګړو کې یې مهم رول درلود، خو تر ټولو لوی ویاړ یې د عمر فاروق په زمانه کې د مصر فتحه وه. ۴) سعد بن ابي وقاص (رضیاللهعنه): د لویو جګړو اتل، په ځانګړې توګه د قادسیې جګړه؛ چېرته چې یې په ۳۰ زره کسانو، د فارس ۲۰۰ زره کسيز لښکر ته ماتې ورکړه او د ساسانیانو امپراتوري یې ونړوله. ۵ عبدالله بن ابي سرح (رضیاللهعنه): هغه څوک چې په مدیترانې سمندر کې یې د روم څو سوه کلنه واکمني د «ذاتالصواري» په جګړه کې د عثمان بن عفان په زمانه کې ماته کړه. ۶ عقبة بن نافع فهري: د مغرب د ځمکو فاتح. د عثمان او علي (رضیاللهعنهما) په زمانه کې یې ډېرې بریاوې لرلې، خو تر ټولو لوی ویاړ یې د معاویه په زمانه کې په شمالي افریقا کې د اسلام خپرول وو. ۷قتیبة بن مسلم باهلي: د ولید بن عبدالملک په زمانه کې د خراسان او د منځنۍ اسیا د لویو برخو فاتح. ۸ محمد بن قاسم ثقفي: د ولید بن عبدالملک په دوران کې د سیند (اوسني پاکستان) د خاورې فاتح. ۹ موسی بن نصیر: د اندلس د فتحې یو بنسټ اېښودونکی او په مغرب کې د اسلام استواره کوونکی. ۱۰ طارق بن زیاد: له سیند څخه د تېرېدو اتل او د اندلس د فتحې پیل کوونکی چې د ګوټانو واکمني یې پای ته ورسوله. ۱۱ مسلمة بن عبدالملک: لوی اموي قوماندان؛ په اناتولي او قفقاز کې پرله پسې جګړې او د قسطنطنیې تر دروازو پورې رسېدل. ۱۲ زیاد بن صالح حارثي: د عباسیانو په زمانه کې د چین پر وړاندې د «طلاس» جګړې اتل؛ په منځنۍ اسیا باندې یې د چین د واکمنۍ خوبونه خاورې کړل. ۱۳ یزید بن حاتم مهلبي: د منصور عباسي په زمانه کې د حبشې فاتح او د ټول مغرب بېرته نیونکی. ۱۴) هارونالرشید: هغه خلیفه چې یو کال به حج ته تلو او بل کال جهاد ته. پر روم لویې بریاوې، د قفقاز فتحه او د روس تر ژورو خاورو پورې رسېدل. ۱۵) خزیمه بن خازم تمیمي: د هارونالرشید په زمانه کې د قفقاز او اناتولي د جګړو قوماندان. ۱۶) اسد بن فرات: قاضي او نظامي نابغه؛ د سیسیل (ایټالیا) د لویو برخو فاتح. ۱۷) عبدالله مأمون: عباسي خلیفه؛ له روم سره لویې جګړې او د بیزانس امپراتورۍ د ختیځ او لویدیځ پر وړاندې پراخ نظامي پلانونه. ۱۸) محمد معتصم بالله: د عموریې جګړې اتل؛ د مسلمانې ښځې مرستندوی او د ناپولي فاتح. ۱۹) فضل بن جعفر همداني: د ایټالیا د ځینو برخو فاتح چې د اسلام لښکر یې تر روم پورې نږدې کړ. ۲۰) محمد بن عبدالله قُمي: د ابوموسی اشعري له نسله؛ د «بجه» خاورې فاتح او تر اریترې پورې رسېدل. ۲۱) لیون طرابلسي: د عباسي بحري ځواکونو لوی قوماندان؛ د یونان د «سالونیک» فاتح. ۲۲) احمد بن کیغلغ: د اناتولي د فتحې قوماندان او د «سالاندو» جګړې ګټونکی. ۲۳) منصور بن ابي عامر: د اندلس پاچا؛ ۵۷ لښکرکشۍ یې وکړې چې په یوه کې هم مات نه شو او د اسپانیا مقدسات یې له خاورو سره خاورې کړل. ۲۴) محمود غزنوي: د هند لوی فاتح؛ په نیمه وچه کې د اسلام د نفوذ بنسټ اېښودونکی. ۲۵) الپ ارسلان سلجوقي: د «ملازګرد» جګړې اتل او د روم د امپراتور اسیر کوونکی. ۲۶) ابوبکر لمتوني: د مرابطینو امیر؛ په افریقا کې د پراخو ځمکو فاتح. ۲۷) یوسف بن تاشفین: د اندلس ژغورونکی او د «زلاقه» جګړې اتل. ۲۸) عمادالدین زنګي: د «رها» ازادوونکی او د صلیبیانو د شاتګ پیل کوونکی. ۲۹) نورالدین زنګي: د صلیبیانو پر وړاندې د لویو جګړو اتل او مصر ته د لښکر لېږونکی. ۳۰) صلاحالدین ایوبي: د «حطین» اتل او د قدس شریف ازادوونکی. ۳۱) شهابالدین غوري: د هند، ایران او خراسان پراخ فاتح. ۳۲) سیفالدین قطز: د «عین جالوت» اتل او د مغولو د هیبت ماتوونکی. ۳۳) برکه خان: د هلاکوي ځواک ماتوونکی او د بیبرس متحد. ۳۴) ظاهر بیبرس: د لویو جګړو اتل او د انطاکیې ازادوونکی. ۳۵) سیفالدین قلاوون: پر مغولو برلاسی او د شام د طرابلس ازادوونکی. ۳۶) خلیل بن قلاوون: د «عکا» فاتح او په شام کې د صلیبیانو د شتون پای ته رسوونکی. ۳۷) مراد اول عثماني: په بالکان او ختیځه اروپا کې د اسلام خپروونکی. ۳۸) محمد فاتح: د قسطنطنیې فاتح او د ختیځ روم امپراتورۍ ونډوونکی. ۳۹) ظهیرالدین بابر: په هند کې د مغولي دولت بنسټ اېښودونکی او د لویو جګړو اتل. ۴۰) حمیدو بن علي ثعالبي: د الجزایر لوی بحري قوماندان؛ د الجزایر د سواحلو ازادوونکی چې نړیوال قدرتونه یې د جزیې ورکولو ته مجبور کړل.
# اړوند پوسټونه
اسلام
ملا مستان (سرتور فقیر) – هغه پاڅېدلی روح چې د استعمار غرور یې ولړزاوه
د پښتنو د مقاومت په تاریخ کې ځینې نومونه یوازې د جګړې نومونه نه وي، بلکې د یوې زمانې اراده، د یوه ولس درد، او د ازادۍ د...
پښتو ګهيځ
200 لیدنې
15 Apr 2026
0.0
(0)
اسلام
رښتینی مینه
په دونیا کې ترټولو سخت کار هغه مینه ده چې پوهیږی خوشحالی پکی نشته خو زړه نشې صبرولی یواځینی ریښتیني مینه د الله تعالی ده...
حیاء
300 لیدنې
23 Mar 2026
0.0
(0)
اسلام
جنت
جنت کی به ټول نارینه30/33کلن وی📚 جنت کی به ښځی 16کلنی وی👑 هلته شپه نشته هلته مرګ نشته هلته خوب نشته ځکه خوب دمرګ ورور...
خاکسار اشنا
201 لیدنې
16 Mar 2026
0.0
(0)