ملا پیوند محسود – د غرونو هغه غږ چې هيڅ کله چوپ نه شو!

په هغه زمانه کې چې د British colonial rule in India سیوری پر سیمو غوړېدلی و، او د زور، سیاست او دوکې په مټ د خلکو ازادي تر پښو لاندې کېده، د وزیرستان له غرونو یو داسې غږ پورته شو چې نه یوازې د ټوپک شرنګ یې درلود، بلکې د ایمان، غیرت او خپلواکۍ رڼا هم ورسره مل وه. دا غږ د Mullah Powindah Mehsud و.د ژوند پیل – له خاورې تر قیادت پورېملا پیونده محسود، چې اصلي نوم یې محی‌الدین و، د South Waziristan د محسودو له ټبره راټوکېدلی یو عادي ماشوم و، خو د زمانې توپانونو هغه په یوه استثنايي شخصیت بدل کړ. د ده ماشومتوب د غرونو، دښتو او سخت ژوند تر سیوري لاندې تېر شو. هغه رسمي مدرسې کمې لیدلې وې، خو د ژوند مدرسه یې ژوره ولوستله.د خلکو تر منځ به یې ساده ژوند کاوه، خو فکر یې لوړ و. د دیني زده کړو ترڅنګ یې د خلکو درد، د خاورې ارزښت او د ازادۍ مفهوم په زړه کې ټوکولی و. همدا ساده ملا ورو ورو د خلکو د باور محور شو.د مقاومت اور – کله چې خاموشي ماتېږيکله چې انګرېز ځواکونه د Waziristan غرونو ته راورسېدل، هغوی فکر کاوه چې دا سیمه به هم د نورو په څېر تر خپلې ولکې لاندې راولي. خو هغوی نه پوهېدل چې دلته غرونه یوازې له ډبرو نه، بلکې له غیرته جوړ دي.ملا پیونده د همدې غیرت استازیتوب کاوه.۱۸۹۴ کال و. واڼه لا د انګرېزانو په ولکه کې وه، خو د شپې چوپتیا ناڅاپه د ټوپکونو په غږ بدله شوه. د ملا پیونده په مشرۍ قبایلي لښکر پر چاوڼۍ داسې برید وکړ چې د انګرېز پوځ زړه یې ولړزاوه. دا یوازې یو برید نه و، بلکې یو پیغام و: “دا خاوره خرڅېدونکې نه ده.”د جګړې فلسفه – زور نه، بلکې هوښیار مقاومتملا پیونده یوازې یو جنګیالی نه و، بلکې یو تکړه فکر لرونکی رهبر و. هغه پوهېده چې د لویو پوځونو پر وړاندې مستقیمه جګړه ماتې راوړي، نو ځکه یې د غرونو ژبه وکاروله: • ناڅاپي بریدونه • د سیمې له جغرافیې ګټه اخیستل • د قبایلو یووالی • د روحیې جګړهده د جګړې تعریف بدل کړ. انګرېزان به راغلل، خو بیرته به ستړي، ستومانه او مات شوي تلل.شخصیت – ساده، خو نه ماتېدونکید ملا پیونده عظمت یوازې په جګړه کې نه و، بلکې په هغه ثبات کې و چې هغه یې درلود. انګرېزانو ورته د پیسو، امتیازاتو او واک وړاندیزونه وکړل، خو هغه رد کړل.ده ته واک مهم نه و، بلکې عزت مهم و.هغه به ویل: “که خاوره مو پاتې وي، هر څه بېرته جوړولی شو؛ خو که عزت لاړ شي، بیا هېڅ نه پاتې کېږي.”ولسي کیسې – کله چې انسان افسانه شيد وخت په تېرېدو، ملا پیونده یوازې یو انسان پاتې نه شو، بلکې د ولس په ذهن کې په یوه افسانه بدل شو. خلک به یې کیسې کولې: • هغه چې یوازې به د غرونو پر سر ولاړ و، خو د زرګونو زړونو مشري یې کوله • هغه چې په تش لاس یې د امپراتورۍ پر وړاندې دریځ ونیو • هغه چې نه وېرېده، نه تسلیمېدهپای او پیل – مرګ، خو نه ختمېدونکی اثرپه ۱۹۱۳ کال کې، دا لوی مبارز له نړۍ سترګې پټې کړې. خو د هغه له مړینې سره مبارزه ختمه نه شوه، بلکې لا پیاوړې شوه.د هغه نوم د تاریخ په پاڼو کې د یو داسې انسان په توګه ولیکل شو چې: • نه یې سر ټیټ کړ • نه یې خپل اصول بدل کړل • نه یې د ازادۍ معامله وکړهمیراث – یو نوم، یو درس، یو الهامنن هم، کله چې د ازادۍ، غیرت او مقاومت خبرې کېږي، د ملا پیونده محسود نوم په درناوي یادېږي. هغه موږ ته دا درس پرېښود:ازادي په غوښتلو نه، بلکې په درېدلو ترلاسه کېږي