هایپوټالاموس (Hypothalamus) غده د بدن د توازن پټ ځواک

د انسان بدن د بېلابېلو هورمونونو په وسیله خپل عادي فعالیتونه تنظیموي. هورمونونه هغه کیمیاوي پیغام رسوونکي مواد دي چې د ځانګړو غدو (Glands) له لوري تولیدېږي او د وینې له لارې د بدن مختلفو غړو ته رسېږي، ترڅو د ودې، میتابولیزم، تولید مثل، احساساتو، هډوکو، عضلاتو او د بدن د اوبو او مالګو توازن منظم وساتي.هایپوټالاموس (Hypothalamus) د دماغ یوه مهمه برخه ده چې د بدن د هورموني سیستم کنټرول تنظیموي او د هیپوفایز غدې (Pituitary Gland) فعالیت اداره کوي. هیپوفایز غده د بدن “مور غده” بلل کېږي، ځکه چې د بدن د ګڼو نورو غدو فعالیت هم کنټرولوي.د هیپوفایز غدې مخکینۍ برخه (Anterior Pituitary) لاندې مهم هورمونونه تولیدوي:د ودې هورمون (Growth Hormone – GH): د هډوکو، عضلاتو او د بدن عمومي ودې لپاره مهم رول لري.پرولاکټین (Prolactin): په ښځو کې د شیدو تولید او د سینې فعالیت تنظیموي.فولیکل محرک هورمون (FSH): په ښځو کې د تخمدان فعالیت او په نارینه وو کې د سپرم تولید تنظیموي.لوټینایزینګ هورمون (LH): د تخمدان او خصیو فعالیت کنټرولوي او د جنسي هورمونونو تولید کې مرسته کوي.ادرینوکارټیکوټروپیک هورمون (ACTH): د ادرینال غدې هڅوي ترڅو کورټیسول (Cortisol) تولید کړي، کوم چې د فشار (Stress) او میتابولیزم په تنظیم کې مهم دی.تایرایډ محرک هورمون (TSH): د تایرایډ غده فعالوي ترڅو د بدن د انرژۍ، میتابولیزم او حرارت تنظیموونکي هورمونونه تولید کړي.د هیپوفایز غدې شاتنۍ برخه (Posterior Pituitary) لاندې مهم هورمونونه ذخیره او ازادوي:واسوپریسین (ADH): د بدن د اوبو توازن ساتي او د ګردو فعالیت تنظیموي.اوکسي‌ټو‌سین (Oxytocin): د رحم د انقباضاتو او د مور شیدو په خارجېدو کې مهم رول لري.نورې مهمې غدې او هورمونونه:تخمدانونه (Ovaries): استروجن او پروجسترون تولیدوي، چې د ښځینه تولید مثل سیستم تنظیموي.خصیې (Testes): ټیسټاسټرون تولیدوي، چې د نارینه ځانګړتیاوو او تولید مثل لپاره مهم دی.ادرینال غدې (Adrenal Glands): کورټیسول او نور مهم هورمونونه تولیدوي، چې د فشار او انرژۍ په تنظیم کې رول لري.تایرایډ غده (Thyroid Gland): د بدن میتابولیزم، انرژۍ او حرارت تنظیموي.د هورمونونو عدم توازن کولای شي د وزن بدلون، ستړیا، د حیض ګډوډي، د ودې ستونزې، د وینې فشار بدلون، د شکر ستونزې، د تولید مثل اختلالات او نورې روغتیایي ستونزې رامنځته کړي.