پښتانه ...!

پښتانه؛ د تاریخ په کرښو کېپښتانه د تاریخ یو له هغو ولسونو دي چې د غرونو، دښتو او ښارونو په اوږدو کې یې خپل نوم، ژبه او کلتور ساتلی دی. د مېلمه پالنې، غیرت، جرګې، وفادارۍ، شعر او مقاومت ښکلی تاریخ لري؛ خو د قبیلوي وېش، داخلي شخړو او اوږدو جګړو تریخې پاڼې هم لري.پښتنو پاچاهۍ جوړې کړې، لوی دولتونه یې رامنځته کړل، په ادب کې یې خوشحال خان خټک او رحمان بابا پیدا کړل، او د سیمې په تاریخ کې یې ژور اثر پرېښود.خو د زمانې په یوه اوږده دوره کې، کله چې جګړو د دې خاورې دروازې وټکولې، د پښتون نوم هم له جګړې سره وتړل شو. پر یوه ټول ولس د «ترهګر» نوم کېښودل شو؛ داسې نوم چې د یوه ولس د پېچلي تاریخ ټول حقیقت نه شي بیانولای.حنفي کوچي په یوه بیت کې دا درد داسې رااخلي:پښتانه پکې یاد شوي ترهګر دي د تاریخ کرښې کږې را یادې نکړېد پښتنو تاریخ نه یوازې د ویاړ تاریخ دی او نه یوازې د تورونو؛ پکې پاچاهي هم شته، ماتې هم؛ قلم هم شته، توره هم؛ میلمه پالنه هم شته، داخلي شخړې هم.تاریخ باید نه د پښتنو ټولې تېروتنې پټې کړي او نه یې ټولې ښېګڼې په تور نومونو کې ورکې کړي.د تاریخ کرښې باید سمې ولوستل شي؛ ځکه ملتونه یوازې په هغه څه نه پېژندل کېږي چې د دوی په اړه ویل شوي، بلکې په هغه څه هم چې دوی په تاریخ کهکې کړي دي.