خالد بن ولید د اسلامي تاریخ له تر ټولو سترو پوځي قومندانانو څخه و. هغه د خپلې زړورتیا، تیزې پوځي ستراتېژۍ او نه ماتېدونکي عزم له امله مشهور شو. د رسول الله ﷺ له لوري هغه ته د “سیف الله المسلول” (د الله راایستلې توره) لقب ورکړل شو.
هغه په ډېرو جګړو کې د مسلمانانو مشري وکړه او د اسلام د فتوحاتو په تاریخ کې یې تلپاتې نوم پرېښود.
#د زېږون او کورنۍ شالید
خالد بن ولید شاوخوا د ۵۹۲ میلادي کال په شاوخوا کې د مکه په ښار کې وزېږېد.
هغه د قریشو د نامتو قبیلې بنو مخزوم پورې تړاو درلود. پلار یې ولید بن مغیره د قریشو له مشهورو مشرانو څخه و او کورنۍ یې د جګړې او سپرلۍ په مهارت کې مشهوره وه.
#له اسلام سره لومړنۍ جګړې
د اسلام د لومړیو کلونو پر مهال خالد بن ولید د مسلمانانو مخالف و.
د د احد جګړه کې هغه د قریشو د سپرو پوځ مشري کوله. د جګړې په جریان کې د هغه پوځي تدبیر د جګړې بهیر بدل کړ.
#اسلام ته داخلېدل
په ۶۲۹م کال کې خالد بن ولید د اسلام حقیقت درک کړ او مدینې ته ولاړ. هلته یې د رسول الله ﷺ په حضور کې اسلام قبول کړ.
رسول الله ﷺ د هغه د پوځي وړتیاوو ستاینه وکړه او وروسته یې هغه ته د سیف الله لقب ورکړ.
#د موته جګړه او د سیف الله لقب
د د موته جګړه پر مهال درې مسلمان قومندانان شهیدان شول.
وروسته خالد بن ولید د پوځ مشري پر غاړه واخیسته او د سختو شرایطو باوجود یې پوځ له محاصرې څخه وژغوره. همدلته رسول الله ﷺ هغه ته د سیف الله لقب ورکړ.
#د فارس پر ضد جګړې
د اسلام له پراخېدو وروسته مسلمانان د سترې امپراتورۍ فارس پر وړاندې وجنګېدل.
خالد بن ولید د عراق او فارس په جبهه کې د مسلمانانو د پوځ مشري کوله او د فارس پوځ ته یې څو ماتې ورکړې.
#د فارس پاچا ته تاریخي لیک
تاریخ کې روایت کېږي چې خالد بن ولید د فارس پاچا ته یو سخت او تاریخي لیک واستاوه.
په دې لیک کې یې لیکلي وو:
“اسلام قبول کړه تر څو خوندي پاتې شې. که اسلام نه منې، جزیه ورکړه. که دا هم نه منې، نو داسې قوم درته راولم چې د مرګ سره دومره مینه لري لکه تاسو چې د ژوند سره مینه لرئ.”
دا لیک د مسلمانانو د پوځ د قوي عزم او باور څرګندونه وه. ویل کېږي چې دا پیغام د فارس پوځ ته سخت رواني فشار واچاوه او وروسته په جګړو کې مسلمانانو بریاوې ترلاسه کړې.
#د یرموک تاریخي جګړه
د خالد بن ولید تر ټولو ستره بریا د د یرموک جګړه وه.
په دې جګړه کې د مسلمانانو پوځ د بیزانسي امپراتورۍ ستر پوځ ته ماتې ورکړه. دا بریا د شام د فتحې لپاره یو مهم بدلون وګرځېد.
#شخصیت او پوځي مهارت
خالد بن ولید د جګړې په میدان کې بې ساری مهارت درلود.
د هغه مهمې ځانګړتیاوې:
زړورتیا او جرئت
چټکه پوځي ستراتېژي
د پوځ د تنظیم مهارت
قوي ایمان او اراده
تاریخپوهان وایي چې هغه په لسګونو جګړو کې برخه اخیستې وه او هېڅکله یې ماتې ونه لیدله.
#وفات
خالد بن ولید په ۶۴۲م کال کې د حمص په ښار کې وفات شو.
د حیرانتیا خبره دا ده چې د دومره جګړو سره سره هغه د جګړې په میدان کې شهید نه شو، بلکې د ناروغۍ له امله وفات شو.
#پایله
خالد بن ولید د اسلامي تاریخ له سترو پوځي قومندانانو څخه و. د هغه زړورتیا، پوځي تدبیر او ایمان د اسلامي فتوحاتو په بریا کې مهم رول ولوباوه.
نن هم د هغه نوم د مېړانې، زړورتیا او بریا سمبول ګڼل کېږي.
پښتو ګهیځ